jueves, 15 de noviembre de 2007

HAUR GARAPENA Arreta Goiztiarraren barruan


Haur garapenaren lehenengo urteetan funtzio oso garrantzitsuen eskuraketak ditugu; gorputz-jarreraren kontrola , desplazamenduaren autonomia, komunikazioa, ahozko lengoaia, eta giza interakzioa.
Eboluzio hau, umetoki barneko bizitzan hasita dagoen nerbio-sistemaren heldutasun prozesuarekin oso estuki lotuta doa, baita antolakuntza emozional eta mentalarekin ere. Egitura genetiko egokia eta gizakiaren oinarrizko eskakizunen asetzea eskatzendu, maila biologiko ta psikoafektiboan.


Haur garapena aldagai genetiko eta ambientalen arteko interakzioaren fruitua da:
- Oinarri genetikoak, pertsona bakoitzean espezifikoa dena, garapenaren ahalmen edo gaitasun propio batzuk ezartzen ditu eta momenturarte ez daukagu aldatzerik.
- Aldagai ambientalak modulatu zein zehaztu egingo dute ezaugarri genetiko batzuen espresio edo sorraldi posibilitatea. Aldagai hauek orden-biologikokoak eta orden psico-sozialekoak dira.


Haurtzaroan, Nerbio-sistema heltze etapa batean eta plastikotasun garrantzitsu batean aurkitzen da. Heltze egoera honek agresioen aurrean zaurkortasun handiago bat baldintzatzen du, eta honegatik bilakaeraren lehenengo estadioetan barneratzen diren “hito”en aurrean edozein alteraziok arriskuan jar dezake ondorengo garapen armonizatua. (…)

Garapenean alterazioren bat jasan duten umeen bilakaera, antzemate dataren menpe eta Arreta Goiztiarra hastearen menpe egongo da. Zenbat eta txikiagoa izan estimuluen gabezi denbora, garunaren plastikotasuna hobeto ustiatuko da eta potentzialki atzerapena murritzagoa izango da. Prozesu honetan familiaren partehartzea ezinbestekoa gertatzen da, emozioen eta afektibotasunaren interakzioan. Eta baita tratamenduen eraginkortasunean.


Informazio gehiago Libro blanco de la Atención Temprana liburu edo orrialdean.

No hay comentarios: